خانه | سلامت | سنگها و خواص اعجاب انگيز
سنگها و خواص اعجاب انگيز

سنگها و خواص اعجاب انگيز

جهان هستي، بيش  از سه هزار نوع سنگ وجود دارد كه حدود 50 نوع آن داراي مرغوبيت و جذابيت خاصي بوده و از آن ها در صنعت جواهرات استفاده مي شود.
سنگ هاي زينتي و جواهرات (احجار كريمه) را نمي توان در همه مكان هاي دنيا يافت. بلكه از ميان آن ها بعضي مانند كوارتز و عقيق در اغلب مكان ها و بعضي نيز مانند الماس، ياقوت و زمرد تنها در بعضي نقاط يافت مي شود.
مهمترين مكان هاي جواهرات دنيا عبارت اند از برزيل، روسيه،‌ جنوب قاره افريقا، ايالات متحده آمريكا،‌ استراليا،‌ چين، ايران و تايلند كه بيشترين معادن انواع جواهرات را به خود اختصاص داده اند.
علم جواهر شناسي وسيع، دقيق و جذاب است و نياز به زحمت و تلاش و سال ها تجربه در اين زمينه دارد. هر چند مهمترين هدف اين كتاب بيان خواص سنگ ها از نظر ائمه معصومين (ع) و دانشمندان ايراني و خارجي كه در اين زمينه تجارب زيادي كسب كرده اند دارد،‌ اما براي خوانندگان عزيزي كه علاقه به جواهرشناسي داشته و دوست دارند با اطمينان قلب و دقت بيشتري سنگ و جواهرات مورد علاقه خودشان را تهيه كنند، بعضي اصطلاحات و روش هائي كه جواهرشناسان در آزمايشگاه و بيرون از آن براي شناخت سنگ هاي استفاده مي كنند در اين گفتار بيان كرده و تا آن جا كه اين مختصر اجازه دهد به بيان خواص سنگ ها و معرفي روش شناخت هر يك از آنها به طور اختصار پرداخته خواهد شد.

خواص فيزيكي كاني هاي جواهر
1- سختي
منظور از سختي،‌ مقاومت يك كاني در موقع خراش دادن آن با جسم سخت تر است و يا مقاومتي كه يك كاني در هنگام برش و يا تراش دادن از خود نشان مي دهد كه البته امروزه از اين روش بسيار به ندرت استفاده مي شود. زيرا امكان دارد به نگين جواهر آسيب برسد.
براي طبقه بندي و مقايسه سختي كاني ها، آن ها را از يك تا ده، شماره گذاري مي كنند و واحد آن هم بر حسب (Moh) مي باشد.
جواهراتي كه با سختي كمتر از 7 مي باشند را بايد بسيار مواظب آن ها بود و هنگام استفاده احتياط كرد.

2- وزن مخصوص:
وزن مخصوص يا تراكم نسبي: عبارت است از وزن كاني تقسيم بر وزن آب هم حجم آن جسم.
براي به دست آوردن وزن آب هم حجم آن كاني،‌ ابتدا كاني يا نگين جواهر را به طور معمول (در هوا) اندازه گرفته و سپس همان قطعه را داخل آب وزن مي كنيم كه اختلاف بين اين دو برابر است با وزن آب هم حجم آن كاني مورد نظر. البته در اين روش از جواهراتي كه آب به سبب خلل و فرج در آن نفوذ مي كند و يا داراي ناخالصي فراوان هستند وزن مخصوص صحيحي به دست نمي آيد.
وزن مخصوص كاني جواهر بين 1-7 بوده و نگين هاي جواهري كه داراي وزن مخصوص كمتر از 2 باشد را سبك،‌ بين 2-4 را متوسط و 4-7 را جواهرات سنگين مي نامند.
تعيين وزن مخصوص كاني يا نگين مورد نظر در اغلب موارد بسيار سودمند است و مي توان به كمك آن به راحتي بين نگين هاي جواهرات مختلف (طبيعي،‌ مصنوعي و بدلي) تمايز داد.

3- رنگ خط سائيدگي
شناخت رنگ واقعي و حقيقي كمك موثري است در تشخيص يك كاني.
لذا براي تمايز رنگ حقيقي، كاني جواهر را بر روي قطعه اي از چيني زبر (خشن) با فشار ملايم مي كشند. به طور مثال كاني هماتيت فولادي، رنگ، داراي رنگ خط سائيدگي قرمز و كاني سوداليت آبي رنگ، داراي رنگ خط سائيدگي قرمز است. بايد توجه داشت كه به علت امكان وارد آمدن خسارت، اين روش براي نگين هاي جواهر تراش داده شده به هيج وجه مناسب نيست.
4- ضريب شكست نور
اگر پرتو نور از جسمي مانند هوا به صورت مايل وارد جسم شفافي (مثل بلور) گردد در نقطه ورود، شكستگي در پرتوهاي نوري ايجاد مي شود.
ميزان شكست نور در كاني هاي مختلف (براي هر نوع آن) ثابت است و بدين ترتيب مي توان به وسيله تعيين ميزان ضريب شكست نور انواع كاني هاي جواهر را شناسائي كرد. شدت انحراف و يا شكست نور را ضريب شكست نوري مي گويند.
لازم به ذكر است كه شدت جلاي كاني جواهر بستگي به ميزان ضريب شكست نور در آن دارد و هر چه اين ميزان بيشتر باشد جلاي كاني نيز بيشتر خواهد بود و رنگ جواهر در جلاي آن تاثير ندارد.
همچنين براي اين كه سطح زيرين نگين مانند آينه عمل كند و با انعكاس نور تابيده شده، باعث افزايش جلاي نگين گردد. سطح زيرين نگين را تراش مي دهند و براي جلا بيشتر و روشن شدن رنگ جواهراتي كه داراي رنگ تيره باشند آن ها را با ضخامت كمتري برش مي دهند.

5- تغيير رنگ
معمولا در كاني هاي جواهر مخصوصا اگر در معرض عوامل طبيعي مانند سرما، گرما، باران و تابش آفتاب قرار بگيرند، به مرور زمان تغيراتي در رنگ و حتي در خواص فيزيكي و شيميائي آن ها به وجود مي آيد.
در صنعت براي تغيير رنگ كاني ها و زيباترجلوه كردن آن ها روش مختلفي ابداع شده كه بهترين روش و قديمي ترين آن حرارت دادن كاني هاي جواهر مي باشد. به طور مثال اغلب نگين هاي سيترين موجود در بازار آميتيست هائي هستند كه با روش حرارت تغيير رنگ داده اند.
همچنين از ديگر روش هائي نظير استفاده از پرتو راديوم و اشعه ايكس و بمباران كردن به وسيله الكترون ها در دستگاه هاي شتاب دهنده در راكتورهاي اتمي توانسته اند برمرغوبيت رنگ كاني بيفزايند.
همچنين رنگ كاني هاي جواهر از انواع خلل و فرج دار مانند لاپيس لازولي، فيرزوه و مرواريد را با تزريق موارد رنگي مي توان به رنگ هاي بهتري تبديل كرد. رنگ حاصل از اين روش ها به قدري طبيعي به نظر مي رسد كه امكان تشخيص رتغيير رنگ در كاني مورد آزمايش باچشم غير ممكن بوده و تنها با آزمايشات پيچيده ممكن است.
البته بعضي از رنگ هاي حاصله با اين روش هاي جديد، پايدار نبوده و با گذشت زمان تغيير يافته و كمرنگ و يا لكه لكه مي شود.

جوانی بدون جراحی ، تکنولوژی منحصر به فرد اتق بل آلمان برای اولین بار در ایران